De kracht van horizontale samenwerking

Afdelingen en horizontale verbindingen

Veel organisaties zijn ingericht in afdelingen. Dat geeft duidelijkheid, maar het kan ook leiden tot grenzen: kennis blijft binnen teams, eilandgedrag en kansen worden gemist omdat mensen elkaar niet vinden. Tegelijkertijd gebeurt er overal in organisaties iets anders. Mensen zoeken elkaar op. Delen kennis. Helpen elkaar. Ontwikkelen samen nieuwe oplossingen. Dat is de kracht van de horizontale organisatie.

Netwerken: mensen verbinden

Netwerken ontstaan wanneer mensen elkaar vinden rondom een interesse, expertise of uitdaging.

Mensen doen mee omdat het hen waarde oplevert:

• nieuwe inzichten;

• kennis;

• inspiratie;

• contacten;

• oplossingen.

Een netwerk is vaak de eerste stap naar meer samenwerking over grenzen heen. De organisatie hoeft deze netwerken niet volledig te sturen. Wel is het belangrijk ze te herkennen en serieus te nemen.

Communities: samen ontwikkelen

Een community gaat een stap verder. In een community delen mensen niet alleen kennis, maar werken zij samen aan ontwikkeling. Zij:

• brengen expertise in;

• leren van elkaar;

• ontwikkelen nieuwe ideeën;

• werken gezamenlijk aan verbetering.

De kracht van communities zit in de combinatie van verschillende perspectieven. Mensen uit verschillende delen van de organisatie kijken samen naar een vraagstuk dat niemand alleen kan oplossen.

Succesvolle samenwerkingen

Netwerken en communities werken anders dan formele organisatieonderdelen. Mensen nemen deel omdat zij waarde ervaren. Dat vraagt iets van de organisatie:

• geef ruimte om mee te doen;

• maak deelname onderdeel van het werk;

• luister en geef vertrouwen aan wat ontstaat;

• gebruik de inzichten die worden opgehaald.

Niets werkt zo ontmoedigend als mensen vragen om mee te denken en vervolgens niets met hun bijdrage doen.

Sterke netwerken en communities hebben minimaal drie dingen nodig:

1. Een betekenisvol doel: er moet een vraagstuk of thema zijn dat belangrijk is voor medewerkers én organisatie, waaraan zij zich kunnen verbinden.

2. Tijd en ruimte: samenwerking, leren en verbeteren moeten onderdeel zijn van het gewone werk.

3. Een aanjagende kern: een kleine groep mensen die energie brengt, verbindingen legt en anderen inspireert.

De kracht van informele contacten

Een van mijn favoriete voorbeelden: Tijdens een ochtendkoffie hoorde ik een collega vertellen dat een partij grond was afgekeurd: een enorme kostenpost. Ik had juist grond nodig. Tien minuten later hadden we onze projecten gekoppeld en 10 miljoen bespaard.

Dit is de kracht van netwerken.

Een chique parfumerie doet eenmaal per maand een mailing uit naar haar beste klanten. Het is een brief met aanbiedingen in een chique voorbedrukte envelop. De afdeling repro drukt de vellen waar de enveloppen van gemaakt worden en vouwt de enveloppen. De afdeling communicatie stopt de brieven in de enveloppen en plakt de adresstickers en de postkamer frankeert ze en brengt ze naar het postkantoor. Als ze elkaar een keer ontmoeten tijdens een borrel ontstaan er al gauw ideeën over hoe het beter kan. De repro kan namelijk ook gelijk het adres afdrukken. Dat scheelt stickers plakken. Ook de frankering kan er gelijk op. De stapel kan dan door de machine op het postkantoor. En degene die altijd de enveloppen vouwt, weet wel een manier om gelijk de brief mee in te vouwen, dat gaat over het geheel sneller, maar kost hem meer werk, en die tijd heeft hij nu niet. Als iemand hem een handje zou helpen…